MANIFEST

POSZUKIWANI: LOKALNI PRACOWNICY DLA ZDEKARBONIZOWANYCH MIAST i GMIN

Zatrudnianie i szkolenie pracowników samorządów lokalnych i powiązanych instytucji publicznych w celu spełnienia naszych ambicji klimatycznych 

Miasta i gminy w UE nie staną się neutralne klimatycznie dzięki myśleniu życzeniowemu. Proces ten wymaga czasu, zasobów technicznych, finansowych i ludzkich ze strony władz lokalnych i regionalnych oraz związanych z nimi instytucji publicznych. Tworzą one mapy źródeł odnawialnych, planują transformację energetyczną i klimatyczną i realizują projekty. Zadania te wykonują ludzie pracujący dla gmin i z gminami. Angażują oni lokalne podmioty gospodarcze i grupy społeczeństwa obywatelskiego, oceniają potrzeby i kontekst każdej dzielnicy, a także udzielają wsparcia mieszkańcom i lokalnym firmom. Mobilizując mieszkańców i przedstawiając strategie dekarbonizacji, samorządy lokalne mogą odblokować miliardowe inwestycje i stworzyć miliony miejsc pracy.

Miasta i gminy w UE nie staną się neutralne klimatycznie dzięki myśleniu życzeniowemu.

Unia Europejska (UE) w coraz większym stopniu uznaje za kluczową rolę samorządów lokalnych i regionalnych w przechodzeniu do neutralności klimatycznej. Komisja Europejska zasugerowała nawet, aby każda gmina licząca ponad 50 000 mieszkańców zobowiązała się do opracowania planów ogrzewania i chłodzenia1. W celu usprawnienia dekarbonizacji budynków i przyczynienia się do realizacji celu UE, jakim jest zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych o 55% do 2030 r., rządy szczebla niższego niż krajowy i ich agencje publiczne potrzebują większych zasobów2.  

Władze lokalne i regionalne oraz związane z nimi instytucje publiczne mają trudności z zatrudnieniem niezbędnych pracowników, co podkreślono w liście otwartym Porozumienia Burmistrzów. Stoją przed nimi trzy główne wyzwania. Po pierwsze budżety operacyjne władz lokalnych są zbyt ograniczone, co uniemożliwia im tworzenie nowych, długoterminowych stanowisk. Po drugie inwestycje w personel pracujący na rzecz transformacji klimatyczno-energetycznej nie  są zwolnione z rygorystycznych zasad, dotyczących wydatków samorządowych. Po trzecie stanowiska pracy w samorządach są mniej atrakcyjne niż w innych sektorach gospodarki (zwłaszcza pod względem wynagrodzenia).   

Z badania „Human capacity in local governments: a bottleneck of the buildings stock transition”3 przeprowadzonego przez Energy Cities wynika, że w latach 2022-2030 gminy i związane z nimi organy będą potrzebowały średnio 214 000 dodatkowych pełnoetatowych stanowisk w celu obniżenia emisyjności budynków. Związane z tym koszty dla gmin wyniosą około 16 mld EUR rocznie, co stanowi 3% wydatków publicznych samorządów lokalnych w 2019 roku. Oznacza to jednak również wzrost o około 50% wydatków samorządów lokalnych związanych z zatrudnieniem w sektorze energetycznym i mieszkaniowym. Choć badanie koncentruje się na dekarbonizacji budynków, pokazuje również szerszą potrzebę inwestowania w personel wydziałów i agencji miejskich, zajmujących się zagadnieniami dot. klimatu, energii, środowiska i mobilności.  

Aby osiągnąć swoje cele w zakresie neutralności klimatycznej, UE i jej państwa członkowskie potrzebują sprawnego sektora lokalnych usług publicznych, zwłaszcza w dziedzinie energetyki. Najnowszy raport IPPC stwierdza, że aby nasza planeta nadal nadawała się do życia, krzywa emisji gazów cieplarnianych musi zostać odwrócona w okresie 3 lat. Wniosek jest prosty: musimy działać już teraz i dać samorządom lokalnym i regionalnym możliwość myślenia, uczenia się, opracowywania i wdrażania planów transformacji energetycznej. Rządy europejskie i krajowe dzięki ich działaniom i za ich pośrednictwem wdrażają plany transformacji klimatycznej. W związku z tym należy pilnie zapewnić gminom środki, zwłaszcza zasoby kadrowe, umożliwiające rozpoczęcie procesu dekarbonizacji ich terytoriów na odpowiednią skalę.  

Wzywamy rządy państw członkowskich UE i Komisję Europejską do następujących działań:

  1. Finansowanie rekrutacji pracowników urzędów miast i gmin oraz lokalnych organów publicznych: państwa członkowskie muszą dokładnie ocenić lokalne potrzeby w zakresie zasobów kadrowych, aby zrealizować skuteczny plan dekarbonizacji w wymaganej skali i czasie. Odpowiednio państwa członkowskie muszą zaproponować strategie wypełnienia tej luki, które muszą obejmować bezpośrednie finansowanie długoterminowych stanowisk pracy w gminach i związanych z nimi organach publicznych, zajmujących się klimatem i energią. Komisja Europejska powinna wspierać te wysiłki w zakresie oceny i rekrutacji, wymagając, by stanowiły one część krajowych planów energetyczno-klimatycznych lub unijnych przepisów dotyczących zielonych zamówień, a także łącząc instrumenty finansowania, takie jak EFS+, EFRR, Erasmus i InvestEU, w celu udostępnienia środków.  
  1. Zwiększanie atrakcyjności miejsc pracy i wspieranie lokalnego gromadzenia wiedzy specjalistycznej: państwa członkowskie muszą opracować odpowiednie strategie w zakresie zasobów ludzkich, aby zwiększyć atrakcyjność miejsc pracy w gminach i związanych z nimi lokalnych organach publicznych oraz ułatwić takie rozwiązania, jak wymiana wiedzy specjalistycznej między gminami i na szczeblu ponadgminnym (metropolie, prowincje i regiony). UE i jej państwa członkowskie muszą wspierać szeroko zakrojoną wymianę najlepszych praktyk poprzez Instrument Wsparcia Technicznego, Misję Miast i Porozumienie Burmistrzów.  
  1. Zapewnienie szkoleń i programów realokacji w celu podniesienia kwalifikacji pracowników samorządowych. Władze krajowe muszą opracować odpowiednie programy szkoleniowe dla nowych i przeniesionych pracowników samorządowych. UE natomiast musi koordynować te krajowe programy wspierające lokalnych pracowników zajmujących się klimatem i energią oraz uczestniczyć w ich finansowaniu za pośrednictwem zrewidowanych funduszy na rzecz odbudowy i odporności oraz Funduszu Spójności.  
  1. Stworzenie ram umożliwiających samorządom opracowanie własnego ekologicznego budżetu, planu inwestycji i wykorzystania zasobów kadrowych. Przepisy budżetowe na szczeblu krajowym i europejskim muszą traktować obliczanie kosztów personelu jako inwestycje produkcyjne, a nie wydatki, co pozwoli na wyłączenie ich z zasad obliczania długu i ułatwi rekrutację nowych pracowników. W tym celu należy dokonać przeglądu Paktu stabilności i wzrostu. Ponadto, aby zwiększyć autonomię miast w zarządzaniu swoją polityką klimatyczną, dochody z unijnych, krajowych i lokalnych podatków klimatycznych powinny być wykorzystywane do finansowania lokalnych inwestycji, w tym rekrutacji pracowników. Należy także zachęcać do wprowadzania lokalnych podatków klimatycznych, a także lokalnej własności sieci ciepłowniczych oraz jednostek wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, w tym wspólnot energetycznych.

Najwyższy czas, by władze lokalne otrzymały niezbędne środki, które ułatwią im przeprowadzenie transformacji klimatycznej i energetycznej. Autorzy i sygnatariusze niniejszego Manifestu mają nadzieję na przedyskutowanie z krajowymi i europejskimi decydentami sposobów osiągnięcia ww. celów. 

PODPISZ MANIFEST

Dołącz do społeczności domagającej się wzmocnienia kadr lokalnych

Podpisz Manifest

Co mówią burmistrzowie

Sygnatariusze

Niniejszy manifest został podpisany przez

+60

Sygnatariusze

EU

BG

DE

EL

ES

FR

IE

IT

NL

PL

PT

RO